Yaşa göre öneriler
Aşağıdaki tabloda Türkiye'deki resmî öneri ile Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) 2019 önerisini yan yana koyduk.
| Yaş | Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (2026) | DSÖ (2019) |
|---|---|---|
| 0–1 yaş | Ekrandan tamamen uzak | Önerilmiyor |
| 1 yaş | Ekrandan tamamen uzak | Hareketsiz ekran süresi önerilmiyor |
| 2 yaş | Ekrandan tamamen uzak | En fazla 1 saat, daha azı daha iyi |
| 3 yaş | Günde en fazla 30 dakika | En fazla 1 saat, daha azı daha iyi |
| 4 yaş | Günde en fazla 40 dakika | En fazla 1 saat, daha azı daha iyi |
| 5 yaş | Günde en fazla 50 dakika | Bu yaş için öneri yok |
| 6 yaş | Günde en fazla 60 dakika | Bu yaş için öneri yok |
Bakanlık bu süreye video izlemeyi, dijital oyunları ve televizyonu birlikte dahil ediyor. Ayrıca sınırların çocuğun yaşına, gelişimine ve aile düzenine göre belirlenmesini, ekran süresinin hareket, uyku ve sosyal ilişkiyle dengelenmesini öneriyor.
DSÖ'nün önerisi aslında bir "hareket" rehberi. Küçük çocukların daha az oturup daha çok oynamasını hedefliyor ve ekran yerine bir yetişkinle kitap okumayı, hikâye anlatmayı öneriyor.
6 yaşından büyükler için neden tek bir rakam yok?
Bakanlığın dakika önerisi 6 yaşta bitiyor. Okul çağı ve ergenlik için Türkiye'de resmî bir saat sınırı bulamadık.
Uluslararası alanda da eğilim tek bir rakamdan uzaklaşmak yönünde. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP) 2026'da yayımladığı politika metninde belirli bir saat sınırı vermiyor. AAP'nin ebeveynlere yönelik açıklamasına göre odak; içeriğin kalitesi, ekranın uyku, oyun ve aile zamanının yerini alıp almadığı ve uygulamaların çocuğu ekranda tutmak için tasarlanmış özellikleri (otomatik oynatma, sonsuz kaydırma gibi). AAP bunun yerine ailelerin birlikte bir aile medya planı hazırlamasını öneriyor.
Bu, "büyük çocukta süre önemsizdir" demek değil. Bir saatlik bir belgesel ile bir saat boyunca tanımadığı kişilerle sesli sohbet edilen bir oyun aynı şey değil. Süre, resmin yalnızca bir parçası.
Süreden daha önemli olan ne?
Uyku
Bakanlık, yemek sırasında, uykudan önce ve çocuk odasında dijital araç kullanılmamasını öneriyor. AAP de yatak odalarını ve yemek saatlerini ekransız alan yapmayı, özellikle yatmadan önceki bir saati ekransız geçirmeyi öneriyor.
İçerik ve kimlerle olduğu
Oyunlar Türkiye'de çocukların ekran zamanının büyük bir parçası. TÜİK'in 2024 araştırmasına göre 6–15 yaş arası çocukların yüzde 74'ü dijital oyun oynuyor. Düzenli oynayanların hafta içi yüzde 25,6'sı, hafta sonu yüzde 41,8'i günde yaklaşık 2 saat veya daha fazla oynuyor.
Oyunda geçen sürenin bir kısmı da sohbetle geçiyor. Bu yüzden "ne kadar?" sorusunun yanına "ne oynuyor, kimlerle konuşuyor?" sorusunu da eklemekte fayda var. Bu konuda oyunda yabancılarla konuşma rehberimize bakabilirsiniz.
Örnek olmak
Bakanlık, ebeveynlerin kurallara kendilerinin de uymasını öneriyor. Yemekte telefonu masaya koymayan bir ebeveynin kuralı, çok daha kolay kabul görür.
iPhone'da Ekran Süresi nasıl kurulur?
Apple'ın destek sayfasına göre çocuğunuzun iPhone veya iPad'i için Ekran Süresi'ni kendi cihazınızdan yönetebilirsiniz. Bunun için çocuğunuzun Apple Hesabı'nın aile grubunuzda olması gerekir.
- Kendi iPhone'unuzda Ayarlar'ı açın.
- Aile'ye, ardından çocuğunuzun adına dokunun.
- Ekran Süresi'ne dokunun ve ekrandaki adımları izleyin.
Kurulumdan sonra öne çıkan ayarlar şunlar (menü adları iOS sürümüne göre değişebilir):
| Ayar | Ne işe yarar |
|---|---|
| Ekran Süresi Zamanlamaları | Günün belirli saatlerinde (örneğin gece) yalnız seçtiğiniz uygulamaların kullanılabilmesi |
| Süre İzinleri | Oyun, eğlence, sosyal medya gibi kategorilere günlük süre sınırı |
| İzin Verilen Kişiler | Mesajlar, FaceTime ve Telefon'da kimlerle iletişim kurulabileceği |
| İçerik ve Gizlilik Sınırlamaları | Yaşa uygun olmayan içerik, uygulama satın alma ve indirme kısıtlamaları |
| Ekran Süresi parolası | Ayarların çocuk tarafından değiştirilmesini zorlaştırır |
Ekran Süresi parolasını çocuğunuzun cihaz kilidinden farklı ve onun bilmediği bir parola yapın.
Kuralları nasıl uygulatırsınız?
Bakanlığın önerileri ve AAP'nin aile medya planı yaklaşımı birkaç ortak noktada buluşuyor:
- Kuralları birlikte koyun. Ne zaman, nerede, ne kadar ve hangi uygulamalar. Yazılı ve herkesin görebileceği bir yerde olsun.
- Net ve öngörülebilir olun. Süre dolmadan önce hatırlatın: "10 dakikan kaldı."
- Geçişi yumuşatın. Süre bittiğinde çocuğun hayal kırıklığını anladığınızı söyleyin ve dikkatini başka bir etkinliğe yönlendirin.
- Ekranı bir şeyle değiştirin, sadece kesmeyin. AAP'nin önerisi de bu yönde: spor, oyun, okuma, aile zamanı.
- Planı büyüdükçe güncelleyin. 8 yaşındaki çocuk için yazılan kural 13 yaşında işe yaramayabilir.
Lokie ile Ekran Süresi oturumları
Lokie'nin bugünkü sürümü, Apple'ın Ekran Süresi altyapısıyla oturum başlatmanıza yardım eder. Oyun sohbetini incelemenize yardım eden özellik yakında gelecek güncellemeyle eklenecek. Lokie yalnızca kurulduğu cihazda çalışır, uzaktaki bir cihazı yönetmez ve tüm iPhone'u kilitlemez. Mikrofonu kaydetmez; veriler telefonda kalır. Kuralları sizin yerinize koymaz; aile olarak konuştuğunuz kuralları uygulamanıza yardım eden bir araçtır.
Sık sorulanlar
3 yaşındaki çocuk günde kaç dakika ekran izlemeli?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı 3 yaş için günde en fazla 30 dakika öneriyor. DSÖ 3–4 yaş için en fazla 1 saat diyor ve daha azının daha iyi olduğunu vurguluyor.
Eğitici videolar ve okul ödevleri ekran süresine dahil mi?
Bakanlık önerisi video, oyun ve televizyonu sayıyor; ödev konusunda ayrı bir açıklama yapmıyor. Okul işini ayrı tutup eğlence amaçlı kullanımı sınırlamak birçok aile için uygulanabilir bir yol. UZMAN GÖRÜŞÜ GEREKLİ.
12 yaşındaki çocuğum için ekran süresi kaç saat olmalı?
Bu yaş için Türkiye'de resmî bir saat önerisi bulamadık. AAP de sabit bir saat vermiyor; uyku, ders, hareket ve aile zamanını koruyan bir aile planı öneriyor.
Çocuğum Ekran Süresi'ni kapatabilir mi?
Ekran Süresi parolası, ayarların çocuk tarafından değiştirilmesini zorlaştırır. Parolayı çocuğunuzla paylaşmayın ve ayarları düzenli kontrol edin.
Kaynaklar
Bütün kaynaklara 5 Kasım 2026'da erişildi.
- T.C. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, "Bakanlıktan ebeveynlere dijital uygulamalarda 'ekran süresi' uyarısı", 1 Şubat 2026. aile.gov.tr
- Dünya Sağlık Örgütü, "To grow up healthy, children need to sit less and play more", 24 Nisan 2019. who.int
- American Academy of Pediatrics / HealthyChildren.org, "Helping Kids Thrive in a Digital World: AAP Policy Explained", 2026. healthychildren.org
- TÜİK, "Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2024", 24 Ekim 2024 (Alomaliye aktarımı). alomaliye.com
- Apple Destek, "Çocuğunuzun iPhone veya iPad'ini yönetmek için Ekran Süresi'ni kullanma". support.apple.com
Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlığın, psikolojik değerlendirmenin veya tedavinin yerini tutmaz. Acil bir tehlike varsa 112'yi arayın.